การพัฒนาพันธุ์ข้าวและการทำนาตามหลักวิทยาการเกษตร ได้เริ่มขึ้นอย่างจริงจังในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยทรงโปรดให้ขุดคลองขึ้นหลายแห่ง อาทิเช่น คลองชลประทานรังสิต เป็นต้น ทรงพิจารณาว่าข้าวจากเมล็ดปะปนกันหลายพันธุ์และยังทรงโปรดให้มี การจัดประกวดพันธุ์ข้าวขึ้นเป็นครั้งแรกของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2450 ซึ่งเป็นการประกวดพันธุ์ข้าวจากทุ่งคลองหลวงรังสิต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการอุดหนุนและบำรุงหาพันธุ์ข้าวที่ดีมาใช้ทำพันธุ์ เพื่อให้ข้าวของประเทศสยามเจริญดีมีราคาขึ้นเท่าเทียมกับข้าวประเทศอื่นๆ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 การประกวดพันธุ์ข้าวครั้งที่ 2 ขยายการประกวดพันธุ์ข้าวทั่วประเทศที่วัดสุทัศน์เทพวรารามในกรุงเทพฯ ปรากฏว่าพันธุ์ข้าวที่ชนะเลิศเป็นข้าวนาหว่านจากธัญบุรี
ในปี 2453 ได้ทรงให้จัดงานแสดงกสิกรรมและพาณิชย์ไทยครั้งที่ 1 ขึ้นที่ปทุมธานี และครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2454 ปรากฏว่าพันธุ์ข้าวที่ชนะเลิศเป็นข้าวจากธัญบุรีอีกเช่นเคย
นอกจากนี้ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้มีการจัดตั้งโรงเรียนเฉพาะกิจขึ้นในกรมต่างๆ เช่น กรมเพาะปลูก กรมคลอง กรมแผนที่ เป็นต้น และมีการจ้างผู้เชี่ยวชาญชาวต่างประเทศมาช่วยงานทางวิชาการและการสอนภาษา รวมทั้งคัดเลือกให้ทุนนักเรียนส่งไปศึกษาต่อต่างประเทศ ในปีนี้เองที่กรมเพาะปลูกได้เลือกให้ นายตริ มิลินสูต ได้รับทุนไปเรียนวิชาแผนที่และเกษตรกรที่สหรัฐอเมริกา นับเป็นนักเรียนทุนหลวงคนแรกจากมหาวิทยาลัย Cornell
ในปี 2459 ได้จัดตั้งสถานีทดลองข้าวคลองรังสิต (นาทดลองคลองรังสิต) เป็นสถานีทดลองข้าวแห่งแรกของประเทศไทยที่มีผลงานพัฒนาสายพันธุ์ข้าวไทยจนถึงปัจจุบัน
หลังจากนั้นในปี 2464-2465 ได้จัดงานบำรุงพันธุ์ข้าว เป็นการรวมพันธุ์ข้าวดีจากทั่งประเทศโดยให้สมุหเทศาภิบาลในมณฑลต่างๆ ทั้ง 18 มณฑล นำตัวอย่างข้าวพันธุ์ดีจำนวน 4,764 ตัวอย่างจากทั่วประเทศโดยสมุหเทศาภิบาลของมณฑลเป็นผู้ตรวจ ทดสอบเป็นเวลา 3 ปี จึงคัดเอาพันธุ์ข้าวดีเยี่ยมไว้เพียง 8 พันธุ์ สำหรับเริ่มขยายพันธุ์เผยแพร่ไปยังเกษตรกรได้แก่ พันธุ์พวงเงิน ทองระย้า ขาวทดลอง จำปาซ้อน ปิ่นแก้ว บางพระ น้ำดอกไม้ และนางตานี
โครงการขยายพันธุ์ข้าวในสมัยนั้น ได้จัดตั้งกรมการข้าว (2469) ครอบคลุมจังหวัดต่างๆ ในพื้นที่ภาคกลาง ซึ่งเหมาะสำหรับการผลิตเพื่อส่งออก เกษตรกรมีความจำเป็นต้องปลูกพันธุ์ข้าวที่มีช่วงเวลาเก็บเกี่ยวแตกต่างกันให้เหมาะสมกับสภาพความลุ่มดอน และความตื้นลึกของระดับน้ำในนา ซึ่งพันธุ์ข้าวที่มีอายุแตกต่างกันยังช่วยให้มีการกระจายแรงงานทั้งในฤดูปักดำและฤดูเก็บเกี่ยว
ในปี 2462 ได้ก่อตั้ง สถานีทดลองข้าวทุ่งบางปะหัน วัดเขาดิน อ.บางปะหัน จ.พระนครศรีอยุธยา เนื่องจากในพื้นที่นาภาคกลางเป็นที่ลุ่มมีน้ำท่วมขังในฤดูทำนาลึกกว่า 1-5 เมตร ประมาณ 3 ล้านไร่ ที่ไม่อาจปลูกข้าวนาสวนได้จำเป็นต้องใช้พันธุ์ข้าวนาเมือง (ข้าวขึ้นน้ำ) ซึ่งสามารถเติบโตให้ผลผลิตได้ในที่น้ำลึก เพื่อทดลองปรับปรุงพันธุ์ข้าวขึ้นน้ำ
จนถึงปี 2473 ได้ประสบความสำเร็จ สามารถคัดเลือกพันธุ์ข้าวขึ้นน้ำพันธุ์ดี ที่มีเมล็ดยาวใกล้เคียงลักษณะมาตรฐานของพันธุ์ข้าวปิ่นแก้ว และคุณภาพดีกว่าพันธุ์ข้าวดีกว่าพันธุ์ข้าวนาเมืองพันธุ์ พื้นเมืองทั่วไป ขึ้นมาจำนวน 4 พันธุ์ คือ มะลิทอง มะลิอ่อง จำปา (จีน) และ (เจ๊ก) กอดพ้อม ซึ่งได้รับความนิยมจากชาวนาอย่างรวดเร็ว ช่วยให้ข้าวขึ้นน้ำมีคุณภาพและราคาดีขึ้น
ต่อมาเจ้าของที่ดินที่บางปะหันได้ขอที่ติดตั้งสถานีฯ คืน จึงได้ปิดลงและรัฐได้มาเปิด(กิ่ง) สถานีทดลองข้าวขึ้นน้ำหันตรา พระนครศรีอยุธยา แทนโดยเป็นสถานีทำการทดลองเรื่องข้าวขึ้นน้ำต่อมาจนถึงปัจจุบัน
ที่มา หนังสือครบรอบ 85 ปี สมาคมผู้ส่งข้าวออกต่างประเทศ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น